Forum Bydgoskiego Stowarzyszenia Miłośników Zabytków "BUNKIER"

Może tytuł nie powinien tak brzmieć ale każdy wie o co chodzi.
Pewnie większość z nas pamięta tą trasę i ma wiele wspomnień z nią związanych. Zapraszam do podzielenia się tym co pamiętamy

Troszkę historii:

"Linia wąskotorowa o rozstawie 600 mm łączy ze sobą Zakład Ceramiczny w Bydgoszczy - Fordonie (dzisiaj Cegielnia Bydgoszcz S.A.) z kopalnią odkrywkową gliny. Powstała ona prawdopodobnie w latach 1956-58 gdy tworzono nową kopalnię gliny. Długość linii szacunkowo wynosi około 5 - 6 km.
Pod koniec lat 60 - tych linia ta była dwutorową. Na początku lat 70 - tych jeden tor zdemontowano w związku z koniecznością poprowadzenia ciepłociągu do nowobudowanego osiedla mieszkaniowego Fordon. Na przełomie lat 80 - tych i 90 - tych linia była remontowana - poprawiono ułożenie torów."

Dobrze ją pamiętam. I teraz nie mogę sobie darować, że ani jednego zdjęcia jej nie zrobiłem! Pewnie dlatego, że wydawało się, że ona będzie 'zawsze'. A ta wielka 'dziura' wciąż była i była. I myślę, że złoże gliny się tam nie wyczerpało. Przypuszczam, że w jakimś momencie to wszystko stało się tam nieopłacalne. A teraz, gdyby ktoś miał pomysł na nowy 'biznes', to pewnie i tak nie pozwolono by mu 'tam' czerpać glinę...

Glinę wydobywano jeszcze długo po likwidacji kolejki. Transport odbywał się wywrotkami - było to zapewne tańsze rozwiązanie.
Do dziś po kolejce najbardziej charakterystyczną rzeczą jest tunel pod ul. Fordońską.

Bardzo dobrze Ją pamiętam była od zawsze kiedy się urodziłem i przez 8 lat jeżdżenia autobusami do podstawówki z Fordonu na Siernieczek miłym widokiem było zobaczenie jej jak wiozła glinę na zakręcie poruszając się bardzo powoli.

Byłem W tamtym okresie jeszcze zbyt mały aby tam samemu iść i popodziwiać ją z bliska a i o robieniu zdjęć nie było mowy.
Co do złoża gliny to ono w dalszym ciągu tam jest, jedna dziura się co prawda skończyła i wypełniła się wodą, lecz druga z której czerpano jak wspomniał Ewing glinę wywrotkami w dalszym ciągu jest lecz i ta wypełnia się z roku na rok wodą z wód gruntowych podejrzewam.

Sama trasa również bardzo ciekawa i te tunele pod Fordońską, Ja przez wiele wiele lat zastanawiałem się po co jest ta skarpa koło UTP w lesie niedaleko właśnie trasy którą jeździła kolejka. Czy tam rozpoczęły się również poszukiwania gliny?? lecz jej nie znaleziono i zaczęto kopać dalej na zachód ?
na mapie zaznaczyłem ów skarpę w czerwonym kółku, kolor niebieski to trasa kolejki

Jan toromistrz z B był swego czasu oddelegowany z odcinka drogowego BKD na remont torowiska w tej cegielni - trzeba by go kiedyś przy okazji pociągnąć za język Ciekawy jest los Wls z tej cegielni. Trzy stały sobie koło browaru "Krajan", a jedna w Mochlu. Co teraz z nimi się dzieje nie wiem - nie mam czasu śledzić info w Sieci...

Pamiętam spalinówkę ciągnącą wagoniki z gliną. Linia była 2-torowa, potem 1-torowa, a teraz 0-torowa.

Witam
Załączam mapę wojskową z roku 1970-go zaznaczona trasą kolejki fordońskiej. Wcześniej tory schodziły w dół naprzeciw ulicy fordońskiej. Przed 1970-mym rokiem tory zlikwidowano.

Kolejkę pamiętam od lat 70-tych jadącą pomału wzdłuż Fordońskiej. Kiedy jeszcze była szansa na reaktywację kawałka linii w rejonie Nakła zakupiono w cegielni do browaru w Trzeciewnicy w cenie złomu trzy lokomotywki i kilka koleb. Stanęły one po odmalowaniu na odkopanej spod ziemi i żużlu stacji Trzeciewnica. W założeniu na wózkach koleb miały być platformy z ławkami do kursów na małej trasie. Lokomotywki były potem dośc sporą atrakcją turystyczną, chociaż nikt ich potem już nie odmalowywał, a koncepcja reaktywacji chociaż kawałka linii upadła z uwagi na dwie zmasowane akcje likwidacji torów i mostu na zlecenie PKP. W 2012 browar sprzedał to wszystko na złom, bo złom był już droższy 3 razy niż kiedyś, a nie mieli drobnych na farbę i dobrej woli, a przede wszystkim świadomości tego co robią. Swoją drogą mam wątpliwość, czy zdrobniono to legalnie, bo w międzyczasie zmienił się podmiot będący właścicielem browaru, a lokomotywki kupione jako złom pewnie nie były w ewidencji i nie przeszły do nowej firmy. Natomiast lokomotywka w Mochlu niedawno wciąż była wystawiona na sprzedaż. Nie wiem czy jeszcze jest, ale idea małej trasy w okolicy stajni padłą, gdy PKP zleciły złomowanie torów także z tej okolicy.

Lokomotywa z Mochle była na sprzedaż, ale cena była zbyt wysoka. Z jednej strony to dobrze, bo wyższa cena od ceny złomu chroni ciuchcię, ale z drugiej jest zaporowa dla miłośników.

Cegielnia w Fordonie w 1943-cim roku.. Ciekawe jest zdjecie wewnętrznego środka transportu - elektryczna kolejka. Właścicielem był tzw. polski Niemiec, pan Medzeg, urodzony w Polsce.

Można sobie pooglądać na filmie jak pracowała podobna kolejka cegielniana:
https://www.youtube.com/watch?v=aewbTPdWG9E
https://www.youtube.com/watch?v=KvPEwGUkcvA
https://www.youtube.com/watch?v=Q3PS0ytAiec
albo w kopalni torfu:
https://www.youtube.com/watch?v=F3s01i3aa7w
https://www.youtube.com/watch?v=bhNWLY5N8Uc