Forum Bydgoskiego Stowarzyszenia Miłośników Zabytków "BUNKIER"

Cmentarz znajduje się na skraju wsi przy drodze do Lubiewa. Jest ogrodzony siatką. Mapka pochodzi z 1913 roku. Na cmentarzu betonowy pomnik bez oznaczeń, kilka nagrobków i drewniany krzyż na postumencie. Moja teoria jest taka, że był to cmentarz epidemiczny. Następnie używano go jako cmentarz wojenny, ale chowano tu głównie lub m.in. żołnierzy niemieckich i dlatego nie ma żadnych oznaczeń na pomniku. Po wojnie nastąpiły ekshumacje na cmentarze zbiorcze.









Betonowe bloki pomnika z tyłu posiadają elementy metalowe, które służyły do mocowania czegoś.
Są też wcięcia w betonie, do których musiał być dopasowany jakiś element, którego dziś tu nie ma.

Byłam na tym cmentarzu przy okazji rajdu "Śladami żołnierzy września". Cała grupę zaciekawiły te betonowe bloki, ktoś sporo trudu sobie zadał żeby je tam postawić a całość pewnie była jeszcze bardziej imponująca. Pytanie dlaczego teraz stoi tak bardzo zaniedbane, zapomniane? Kiedyś dla kogoś to miejsce było bardzo ważne teraz już takie nie jest?

W źródłach są wymieniane dwa cmentarze w Trutnowie, cmentarz pocholeryczny oraz cmentarz żołnierzy polskich i niemieckich. Ten na zdjęciach wygląda raczej na cmentarz żołnierzy. Jeszcze poszperam, czy to czasem nie jest tak jak mówi Hrab, że to jeden na miejscu drugiego.

Historia z "tajemnicznymi" blokami betonu jest nieco mniej tajemnicza... Otóż pod koniec lat dziewięćdziesiątych jeden z pasjonatów zajmujących się walkami Armii Pomorze mieszkający niedaleko Bydgoszczy, wystąpił z inicjatywą upamiętnienia wszystkich jednostek polskich walczących na terenie Gminy Lubiewo i w okolicy. Wstępnie jako miejsce upamiętnienia wybrano teren tego właśnie cmentarza. Pomnik z betonu miał być tak ustawiony, aby jego elementy wskazywały na pozycje upamiętnianych jednostek z 1939 r. Na pomniku z kolei miały znaleźć się tablice z nazwami jednostek. Ów pasjonat na własny koszt wykonał część tablic, ale do finału sprawy nie doszło ze względu na różne nieporozumienia i konflikty. Wydaje mi się, że o sprawie wie co nieco Robert Grochowski, zna z pewnością owego pasjonata

Może się mylę, ale mam wrażenie, że te betony stały już w latach osiemdziesiątych, przynajmiej pod koniec. Od tamtych lat jeżdżę w te okolice kilka razy w roku. Pamiętam też kolej działającą na trasie Pruszcz - Terespol, bo myślałem że już nie jeździ (to było ok. 1992) i wjechałem bezmyślnie na przejazd, a zaraz przejechał za mną wagon motorowy SN. Zawsze wtedy zatanawiałem się na tymi betonami na cmentarzu i kogoś tam nawet zapytałem. Otrzymałem odpowiedź, że upamiętniają żołnierzy niemieckich już z I wojny światowej poległych na dalekich frontach i potem były tam pochówki Niemców poległych we wrześniu i dlatego nie ma teraz żadnej tablicy. Ale to takie niesprawdzone ludzkie gadanie.
Drugi cmentarz jest w stronę szosy świeckiej w lesie. Nie robiłem zdjęć z uwagi na śniegi, ale niebawem zrobię (idą roztopy).
Też wypytałem starszą panią o niego i mówiła, że to był zwykły, zadbany jeszcze 30 lat temu, cmentarz dla okolicznych mieszkańców, ale popadł w ruinę. Więc chyba nie choleryczny. Może jest jeszcze jakiś trzeci, albo na cholerycznym był potem zwykły.

to w takim razie mnie wciśnięto kit...

Co do tablic upamiętniających jednostki Armii ,,Pomorze", to widziałem je nawet kilka lat temu w bagażniku samochodu Mr T (nie mylić z B. A. Baracusem z Drużyny A ). Nawet zgrabnie wyglądały. Niestety, od tego czasu wszelki słuch po tablicach i tej zacnej inicjatywie zaginął. Tak to już widać jest, gdy w grę wchodzą zadawnione animozje i ambicje personalne.
Nie wydaje mi się, by betonowe postumenty stanowiły pozostałość upamiętnienia z okresu I Wojny. Beton i żelbet dopiero wówczas raczkowały, nawet w dużych miastach takie konstrukcje były rzadkością. A co dopiero w peryferyjnym Trutnowie

Mr T twierdzi, że betonowe cokoły zostały ufundowane w latach 90. XX wieku, jako element pomnika upamiętniającego walki jednostek Armii ,,Pomorze". Cenię i szanuję Mr T, dlatego uważam, ze nie ma podstaw do negowania takiej chronologii.

No to jednak pamięć mnie nie zawiodła, szkoda jedynie, że tyle cennej energii Mr T poszło ostatecznie w kosmos...

Bloki betonowe w czasie odwilży. Na nich piękne zielone porosty.