Forum Bydgoskiego Stowarzyszenia Miłośników Zabytków "BUNKIER"

Najprawdopodobniej mennonicki. Na górce, niedaleko drogi prowadzącej przez wieś. Układ cmentarze regularny. Groby zarówno dorosłych, jak i dziecięce. Zachowała się stosunkowo duża liczba mogił.

To ja dodam co Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego I Innych Krajów Słowiańskich (t. VI) pisze o Mozgowinie:

Mozgowina, niem. Mosgowin, wieś, powiat chełmiński, stacja poczty, parafia katolicka i ewangelicka, okręg urzędu stanu cywilnego Ostromecko, szkoła w miejscu; obszaru ma 124*87 mórg, 32 budynki, 12 domostw, 97 mieszkańców ewangelickich (1868 r.) Do tutejszej szkoły ewangelickiej są przyłączone Wielka Kępa, Nowy Dwór, Pień, Raptowo, Schestof i Schadon; nauczyciel ma 2 i 2/5 morgi roli; 67 dzieci ewangelickich i 38 katolickich

Czy wie ktos może coś więcej na temat tego cmentarza?
O tym, że jest to cmentarz mennonicki przemawia przede wszystkim jego lokalizacja, był to teren osadnictwa olęderskiego. Brak jestnak charakterystycznej bogatej symboliki na nagrobkach, jaką możemy znaleźć chociażby na cmentarzu w Łęgnowie lub Wielkiej Nieszawce. Oczywiście najciekawsze krzyże i nagrobki mogły się komuś spodobać...

Załączam mapę osadnictwa olęderskiego w naszej okolicy:

Obszary nadwiślańskie przekształcone przez kolonizację holenderską w XVII-XVIII w. oznaczone na mapie Shrötera z 1798-1802.

Źródło:
http://www.nasza.bydgoszcz.pl/index.php ... &Itemid=29

Widzę ,że koleżanka była niedaleko mojej posesji > być może będę mógł pomóc ...poza tym wiem gdzie jeszcze są po tej stronie kolejne cmentarze.

Przez lub do Ostromecka to akurat bardzo często jeżdżę
Chętnie wykorzytam Twoją wiedzę na temat położenia cmentarzy

Nie wiem czy koleżanka się orientuje ale w odległości około 500m od tego cmentarza, znajduje się wzgórze na którym znajdowała się warownia bodajże Świętopełka Pomorskiego.

A to mnie zaciekawiłeś. Nie, nie orientuję się
A w którą z czterech stron świata należy się udać od wspomnianego cmentarza?

Mogę pokazać znaczy się miejsce

-- 26 mar 2010 --

To może jeszcze bardziej zainteresuje jak powiem, że również w niedalekiej odległości znajduje się budynek koszar wojskowych (wybudowanych w latach 1882-1883 prawdopodobnie jako zaplecze twierdzy pierścieniowej w Toruniu )

Chętnie zobaczę Znaczy się te miejsca

Do tej pory cmentarz w Mozgowinie nie figurował w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w związku z tym był pominięty w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ma to się zmienić w najbliższym czasie. Tak obiecuje przewodniczący rady gminy Dąbrowa Chełmińska pan Józef Hentrich. Dopisanie go do wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków spowoduje to, że cmentarz pomennonicki będzie wreszcie podlegać ochronie.

Mozgowina wspomniana jest już w 1714 r. w Inwentarzu dóbr ostromeckich z 1714 r.:
Szósta wieś Mozgowina
Na którey siedzi Holendrów 8.
Ci czynsze płacą y ręczną tylko robotę robią.

Powyższy fragment potwierdza przynależność Mozgowiny jako terenu kolonizacji typu olęderskiego. W 1804 r. 11 nowych mieszkańców (prawdopodobnie Niemców) otrzymało 52 morgi ziemi w dzierżawę na okres 6 lat. Jak już wspomniano wcześniej wieś zamieszkała jest wyłącznie przez ewangelików - 97 osób tego wyznania w 1868 r. - dla których zbudowano szkołę. Na podstawie dokumentów z archiwum dworskiego ustalono, że szkoła istniała od 1862 r. Naukę prowadzono wyłącznie w języku niemieckim, aż do 1945 r.

W 1921 r. w Mozgowinie mieszkało 50 osób (26 mężczyzn i 24 kobiet). Podział religijny: 3 katolików i 47 ewangelików. Podział narodowościowy: 3 Polaków i 47 Niemców.