Cmentarz ewangelicki - Strzyżawa i Ostromecko

[Ewing]

Cmentarz znajduje się na rogu skrzyżowania drogi Bydgoszcz-Toruń z drogą w kierunku Ostromecka. Charakterystyczne jest ogromne drzewo, to właśnie za nim znajdziemy to co pozostało.

[Misia]

I ja wkleję swoje pięć groszy

Cmentarz na górce


Bardzo mało się zachowało

[night prowler]

O, nawet znicz się pali. Widać ludzie pamiętają

[Misia]

Pewnie mieli akurat przy sobie

A jak już jesteśmy w tych terenach, to wie ktoś może coś na temat cmentarza zaznaczonego na mapie poniżej?
To niedaleko stacji kolejowej Otromecko. W terenie nic nie znalazłam.

[night prowler]

Informacje o cmentarzu w Strzyżawie na podstawie karty cmentarnej z dnia 16.08.1985.

Miejsce: Strzyżawa (Striesau)

Data założenia: XIX w.

Powierzchnia: 0.34 ha.

Kształt: wielobok nieregularny

Położenie:
Usytuowany w południowej części wsi, przy drodze Bydgoszcz - Ostromecko przebiegającej przez wieś z południowego zachodu na północny wschód. Założony na wzniesieniu dawnej skarpy nadwiślańskiej,obejmuje część wzniesienia i jego południowo- wschodni stok. Od północy , południa i zachodu sąsiaduje z terenami zielonymi, od wschodu ze wspomnianą drogą. Ok 100 m, za cmentarzem w kierunku Ostromecka znajduje się dawna szkoła ewangelicka zbudowana w 1816 r. Obecnie jest to dom mieszkalny.

Roślinność:
Nekropolia założona na terenie w znacznej części lesistym. drzewostan nie odbiega od pierwotnego (akacja, dąb, kasztanowiec, lipa, sosna). W skład starodrzewia wchodzi dąb będący pomnikiem przyrody o średnicy pnia 218 cm. Ma ubytki w części pnia.

Elementy cmentarza:
Dawny układ cmentarza jest całkowicie zatarty na skutek zarośnięcia zielenią wysoką i niską oraz dewastacji niemal wszystkich nagrobków i ścieżek. Groby w dużej mierze zachowane fragmentarycznie.
- obejścia: 2
- tumby: 11
- mogiły: 6
Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z końca XIX w. / początku XX w. Brak zachowanych inskrypcji.

Istniejące zagrożenia:
Wykorzystywanie nekropolii jako wysypiska śmieci.

Dodatkowe materiały archiwalne:
Informacje o tym cmentarzu zawarte są również w Archiwum Alvensleben'ów z Ostromecka 1739 - 1939, sygn. 127, AP Bydgoszcz.

[night prowler]

A jak już jesteśmy w tych terenach, to wie ktoś może coś na temat cmentarza zaznaczonego na mapie poniżej?
To niedaleko stacji kolejowej Otromecko. W terenie nic nie znalazłam.

Cmentarz ten należał do nieistniejącej już dziś osady Smolniki (patrz załącznik) zasiedlonej przez tzw. "Bugrów", czyli Niemców ściągniętych na te ziemie z Rosji jeszcze w XIX w. Zasiedlili oni też Strzyżawę, Reptowo, Ostromecko i Izbicę (dzisiejsze Siedmiogórze).

[etfi]

Misia może to Tobie pomoże

[Misia]

Dzięki, ale jak widać po załączonym zdjęciu byłam w tym miejscu i znalazłam tylko trawę

[Misia]

Kilka najnowszych zdjęć z cmentarza.

[night prowler]

Znicz Misi przetrwał ponad rok , a brak zieleni pozwolił na zobaczenie kawałka obejścia i wiekszej liczby grobów. Śmieci mało, głównie od strony drogi.

[night prowler]

Strzyżawa (dawn. Strzyżawa Wielka, niem. Striesau, wieś nad prawym brzegiem Wisły wzmiankowana już w 1667 r. W 1771 r. dwór ostromecki zawarł umowę z osadnikami[*] na 30 letnią dzierżawę tzw. Kępy Strzyżawa - ciągnącego się wzdłuż Wisły pasa ziemii stanowiącego integralną część wsi. Na mocy tej umowy koloniści otrzymali Kępe Strzyżawa wraz zabudowaniami i możliwością handlu plonami. Przy przeprawie przez Wisłę znajdowała się karczma. Właśnie w tym miejscu wojska napoleońskie przeprawiały się przez rzekę w 1812 r.

W 1885 r. wieś miała obszar 133 ha (54 ha gruntów ornych, 29 ha łąk, 6 ha lasu), 12 domów mieszkalnych, 88 mieszkańców (1 katolik i 87 ewangelików). Dla ewangelików w 1816 r. zbudowano szkołę ewaneglicką położoną niedaleko cmentarza, dziś jest to budynek mieszkalny. W 1893 r. oddano do użytku most drogowo-kolejowy łaczący Wielką Strzyżawę z Fordonem.

Obecna część Ostromecka zwana osiedlem Zabasta niegdyś nazywała się Strzyżawka (Mała Strzyżawa, niem Strieske, mylnie Grieske). Wg spisu ludności z 1812 r. zamieszkana była przez 91 osób, w tym 19 chałupników, 3 wyrobników, 1 parobka i 2 rzemieślników. W 1885 r. należała już do Ostromecka. Na znajdującym się naprzeciw Strzyżawki pasie ziemi wzdłuż Wisły znajdowała się Kępa Kruszkowa. Nawet kilka lat po II wojnie światowej z rosnących tu dzikich grusz okoliczna ludność zbierała owoce nazywane też pierdołkami i suszyła do przyrządzenia zupy owocowej.

Zgodnie ze spisem powszechnym z 1921 r. Strzyżawa liczyła 143 domy i 87 mieszkańców (43 mężczyzn i 44 kobiety). Podział religijny pokrywał się z narodowościowym: 21 katolików (Polaków) i 107 ewangelików (Niemców).

[*] nie byli to olędrzy w rozumieniu mennonici. W XIX w. do Strzyżawy napłynęli też wspomniani już w tym wątku tzw. bugrzy (bugry)

[Stanislaw]

Pewnie mieli akurat przy sobie

A jak już jesteśmy w tych terenach, to wie ktoś może coś na temat cmentarza zaznaczonego na mapie poniżej?
To niedaleko stacji kolejowej Otromecko. W terenie nic nie znalazłam.

Mam zdjęcia wykonane na terenie tego cmentarza Bugrów, z resztkami (?) grobów. Faktycznie , tam przed zasadzeniem obecnego lasu leżały resztki nagrobków. mam problem z wgraniem zdjęć. To chyba nie na mój wiek...

[Misia]

Zdjęcia od Stanisława:

"Zdjęcie wykonane na tym cmentarzu, chyba
w roku 1967-mym. W miejscu obecnego zagajnika z fotografii na forum,
dokładnie w tym samym miejscu istniał las w kształcie trójkąta,
przylegający do linii kolejowej od strony zachodniej, do drogi Ostromecko -
Czarnowo od strony wschodniej i do dużej polany, na której odbywały się
mecze piłkarskie, przed i po wojnie. W ostrym narożniku, od strony Fordonu,
las był przerzedzony i właśnie w tym miejscu leżały resztki grobów Bugrów.
Na zdjęciu, za moimi plecami, jest ta polana, a na tej polanie można
zobaczyć kupki ziemi, być może to są resztki grobów. Za polaną widać wąwóz,
w którym jest linia kolejowa Bydgoszcz - Chełmża, a dalej jest widoczny
budynek kolejowy przy przejeździe kolejowym"




"Zdjęcie wykonane przed wojną podczas meczu piłkarskiego. Grupa
kibiców stoi przed lasem, obok tego cmentarza."