Cmentarz ewangelicki - Przyłęki (Dziewianowo)

[Lidka]

Mały cmentarz na nietypowej górce ( wokół jest płasko). Zachowało się kilka grobów, nawet ktoś znicz postawił. Śmieci też stosunkowo mało. Mniejsza miejscowość większa kultura?









no i małe znalezisko z tego cmentarza ( nie z grobu )

[Thure]

Monetka to szeląg litewski Jana Kazimierza. Jeśli dobrze widzę to z 1663 roku. Bardzo popularna moneta. Znalezisko warte jednak odnotowania. Cmentarz nie wiem gdzie jest. Usytuowanie cmentarza na małej sztucznej górce może wskazywać na jego usytuowanie w Dolinie Dolnej Wisły. Tak czy nie?

[Lidka]

Ta moneta była znaleziona przez mojego brata w skarpie cmentarza. Dokładnie to samo on mi powiedział na temat monety, dodał tylko ze jest bez większej wartości i podobno był również szeląg polski. Nie powiem gdzie jest cmentarz bo go rozkopiecie No dobrze. Cmentarzowi bliżej raczej do rozlewisk nad Notecią. W Brzozie należy skręcić za kościołem w prawno. Po około 2 km z lewej strony jest cmentarz . Nawet jest mała tablica która o tym mówi.

[bunkier]

Czy ta moneta to tzw. Boratynka

Nie rozkopiemy cmentarza. Nie jesteśmy hienami.

[aleks]

Co nie znaczy, że nie znajdą się tacy, którzy to zrobią. Forum jest otwarte.

[Ewing]

Panie i Panowie, większość z tych cmentarzy zaznaczona jest na starych mapach, więc jak ktoś będzie chciał to i tak tam trafi. Dla nas zadaniem jest pozostawienie jakiś śladów po tych miejscach, bo za kilka lub kilkanaście lat patrząc na to co się dzieje na około, nie będzie żadnych namacalnych dowodów ich istnienia, a to też kawał naszej historii.

[Lidka]

Kilka lat temu widziałam reportaż o człowieku który starał się zadbać o stare cmentarze. Mówił o nich, pisał, dokumentował. Po pewnym czasie cmentarza które wydobywał z niepamieci były plądrowane, rozkradane. Przestał ujawniać gdzie są. W Koszalinie z niemieckich nagrobków zbudowano fontannę i chodniki przed ratuszem. Mówiono o tym całkiem otwarcie. W mojej głowie to się nie mieści ( a nie jestem blondynką) To chyba w ramach zacierania niemieckich śladów na tych ziemiach. Polityka....

[Thure]

Kiedyś decydowała głównie o dewastacji polityka. Dzisiaj ....? Brak szacunku dla przeszłości i miejsc uświęconych. Przecież w tym kraju żyją podobno sami "wierzący" katolicy.

[Lidka]

Ale to przecież protestanckie cmentarze . Na pewno ich Bóg jest gorszy a Niemiec to twój wróg. To oczywiście ironia. Przecież my swoich cmentarzy tez nie potrafimy uszanować. Nie trzeba daleko szukać. Ktoś z Was pisał o wykopanych tujach. Pomniki są uszanowane gdy jakiś dygnitarz musi pokazać, że jest patriotą i ładnie wygląda przy składaniu wieńców i kwiatków. Może trochę przesadzam ale dużo w tym prawdy. A na cmentarze wydaje się grubą kasę na Wszystkich Świętych. Wtedy wszyscy widzą jaki mamy gest. Tony kwiatów, zniczy, wieńców. Zmarłym chyba nie o taki szacunek chodziło.

[another_one]

mieszkam niedaleko tego cmentarzyka i od zawsze ciekawilo mnie skad sie on tam wzial. bo to troche takie chyba nietypowe zeby powstal cmentarz w okolicy ktorego nie ma kosciola/swiatyni. a tak w ogole czy ktos moze wie jakiego wyznania jest ten cmentarz? kiedys slyszalam od mojej mamy historie, a ona z kolei uslyszala to od swojej babci, ze na dzialce, na ktorej obecnie znajduje sie stadnina koni i jakis komis samochodowy przy hotelu brzoza byl kiedys kosciol ewangelicki, ktory pozniej zostal zburzony przez niemcow. zastanawiam sie czy ten cmentarz i kosciol maja ze soba cos wspolnego. a moze ktos cos wie wiecej?

[WDW]

Może trochę offtop, ale muszę wtrącić swoje trzy grosze do dyskusji o złych onych, co dopuszczają do zniszczenia wszelakich cmentarzy.
Ich stan nie wynika wyłącznie z "niechęci władzy", "braku szacunku dla historii" itp. Co to jest władza? Mamy władze gminne, powiatowe, podwójne wojewódzkie, każda "władza" działa w obrębie prawa i swojego budżetu. Nie ma żadnej mitycznej, wszechmocnej "władzy", tak było do 1989 i czas zejść na ziemię w tej kwestii. Nie ma systemu nakazowo-rozdzielczego i nikt już nie bieli krawężników we wsi na wieść o przyjeździe kogoś z "województwa".
Rzeczywistość jest znacznie bardziej skomplikowana. Groby "cywilne" podlegają pod ustawę z 1959 r., wojskowe pod ustawę z 1933 r. Wiek ustaw - bez komentarza...... Ich jakość - również.
Po kolei: cmentarze katolickie - zarządcą/właścicielem jest parafia i stan cmentarza to broszka proboszcza. Jeśli proboszcz ma zacięcie to zdobędzie środki na remont, niestety z reguły chodzi wyłącznie o wydzielenie nowych miejsc na pochówki. W jednym z miasteczek regionu cmentarz katolicki graniczył z komunalnym, miasto wydało grubą kasę na walkę ze szkodnikami zjadającymi drzewa na cmentarzu, ale proboszcz nie zrobił tego samego na swoim obiekcie, w efekcie robactwo i tak zrobiło swoje. Nie ma możliwości zmuszenia zarządcy cmentarza wyznaniowego do podjęcia remontu czy innych prac na obiekcie.

Cmentarze ewangelickie - z reguły ich teren jest własnością gminy, która zazwyczaj nie wie co z nimi zrobić. Problemem nie jest stosunek "władzy", a zwykłych ludzi mieszkających w okolicy tych cmentarzy, władza w gminie jest właśnie z tych ludzi..... Poza tym, mieszka u nas sporo "napływowych" - migracja powojenna i niedobitki "kongrespolen", którzy zupełnie nie identyfikują się z odleglejszą historią regionu. Wyobrażacie sobie, że przeciętny wójt wyjdzie na radę gminy i poprosi radnych żeby zabukowali w budżecie niemałą kasę na rewitalizację cmentarzy ewangelickich? Potrzeb różnego rodzaju jest od groma i mało kto będzie próbował przetłumaczyć ludziom we wsi, że zarośnięty "niemiecki" cmentarz jest ważniejszy niż chodnik koło sklepu. Oczywiście zdarzają się chlubne wyjątki, ale do tego trzeba społeczników, "zapaleńców" itp. Są gminy, gdzie władze podejmują takie działania, ale często są to działania wąskiego grona ludzi, ogół nie jest zainteresowany. Nie ma możliwości, aby wojewoda, czy starosta zmusił/zobowiązał gminę do odnowienia cmentarza ewangelickiego. W miastach nie jest lepiej: co się stało jak u nas na Jachcicach koparka wykopała kości na dawnym cmentarzu ewangelickim? Miejscowi podnieśli lament, ale jakoś wcześniej żaden z okolicznych mieszkańców nie zdobył się na posprzątanie terenu, wykoszenie chwastów itp. No bo "niech władza się tym zajmie". Bez komentarza.... To jest społeczeństwo obywatelskie?

Poza tym kwestia środków finansowych: w budżecie państwa wszystko jest poukładane w konkretnych paragrafach. Jak wojewoda czy starosta nie ma w swoim budżecie paragrafu "cmentarze wyznaniowe" to mimo szczerych chęci nie może nic zrobić w omawianej kwestii. Tylko tyle, aż tyle.

[Misia]

Kilka aktualnych zdjęć cmentarza:







Tam kiedyś widniał napis "CMENTARZ EWANGELICKI"

[night prowler]

Stela na pierwszym zdjeciu wyjątkowa gdyż niewiele pozostało nagrobków o menonickim rodowodzie na tych terenach, a takie z frontonem to już rzadkość. Napis to różne fragmenty z Biblii lecz nie potrafię dokładnie tego przetłumaczyć gdyż składnia jest stara i pokręcona...

Na pierwszej fotce tumba z piaskowca taka "typowo ewangelicka". Oznacza to, że cmentarz został przejęty przez miejscowych ewangelików, którzy wyparli menonitów.