Forum Bydgoskiego Stowarzyszenia Miłośników Zabytków "BUNKIER"
http://forum.bsmz.org/

16 Pułk Ułanów Wielkopolskich
http://forum.bsmz.org/viewtopic.php?f=77&t=5993
Strona 1 z 3

Autor:  seth [ poniedziałek, 2 wrz 2013, 10:08 ]
Tytuł:  16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Gdzie jak nie w temacie garnizon bydgoski, zamieścić nowy wątek o pułku stacjonującym do roku 1939 w koszarach kawaleryjskich przy ulicy Szubińskiej ???
Z racji koloru otoku noszonego na rogatywce zwani byli białymi ułanami. W pobliskim Chełmnie stacjonował 8 Pułk Strzelców Konnych którego otoki były również w tym samym kolorze. Warto mieć to na względzie analizując fotografie z epoki. Jednak to nie wyczerpuje znamion dyskusji nt koloru pułkowych w jednostkach kawaleryjskich okresu II RP.

Wracając do tematu dyskusji. Był w Bydgoszczy pułk ułanów, jego związek z miastem jest i pozostanie częścią naszej regionalnej historii. Warto o jego bytności wspomnieć i na naszym forum .

Załączniki:
Komentarz: Pomnik poległych ułanów znajdujący się na terenie koszar 16 P.U.
2.jpeg
2.jpeg [ 53.79 KiB | Przeglądany 9388 razy ]
Komentarz: j.w
3.jpeg
3.jpeg [ 131.9 KiB | Przeglądany 9388 razy ]
Komentarz: Grób Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego
4.jpeg
4.jpeg [ 62.47 KiB | Przeglądany 9387 razy ]
Komentarz: Kapelmistrz 16 P.U Władysław Andreskowski
Kapelmistrz.jpg
Kapelmistrz.jpg [ 57.43 KiB | Przeglądany 9387 razy ]
Komentarz: 16 P.U w przemarszu z koszar na Szubińskiej do centrum miasta. Wełniany Rynek.
Wełniany Rynek.jpg
Wełniany Rynek.jpg [ 43.69 KiB | Przeglądany 9387 razy ]
Komentarz: Powrót do koszar. Most na marszałka Focha.
Focha.jpeg
Focha.jpeg [ 88.74 KiB | Przeglądany 9387 razy ]

Autor:  krzysztof drozdowski [ poniedziałek, 2 wrz 2013, 17:08 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

bardzo ciekawe zdjęcia. Oficerowie od 1932 roku posiadali swoje kasyno przy Placu Poznańskim 9.

Załączniki:
17 oficerowie przed kasynem oficerskim na pl_ Poznanskim.jpg
17 oficerowie przed kasynem oficerskim na pl_ Poznanskim.jpg [ 135.88 KiB | Przeglądany 9368 razy ]

Autor:  zecer [ wtorek, 3 wrz 2013, 07:54 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

seth pisze:
Z racji koloru otoku noszonego na rogatywce zwani byli białymi ułanami. W pobliskim Chełmnie stacjonował 8 Pułk Strzelców Konnych którego otoki były również w tym samym kolorze. Warto mieć to na względzie analizując fotografie z epoki. Jednak to nie wyczerpuje znamion dyskusji nt koloru pułkowych w jednostkach kawaleryjskich okresu II RP.


Białe otoki posiadało więcej pułków kawalerii - m.in. 2 pułk szwoleżerów ze Starogardu Gdańskiego z Pomorskiej Brygady Kawalerii (czwartym pułkiem w brygadzie był 18 p.uł. z Grudziądza z chabrowym otokiem). Przy analizie zdjęć należy patrzeć też na kołnierze mundurów gdzie naszyte były proporczyki pozwalające na dokładniejszą identyfikację pułku. W przypadku 16 pułku ułanów wielkopolskich barwy są granatowo-białe (granat u góry) ze szkarłatną żyłką po środku. W początkowym okresie na kołnierzu proporczyki były biało-białe ze szkarłatną żyłką w środku.

Autor:  seth [ wtorek, 3 wrz 2013, 08:46 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Cenne uzupełnienie informacji o barwach pułkowych. Dziękuję zecer :za

Zawsze istnieje pewna trudność w jednoznacznym rozstrzygnięciu czy kawalerzysta na zdjęciu jest z 16 P.U, jednak prócz powtarzających się barw, mamy również odznaki pułkowe które pomagają w identyfikacji. Nie od rzeczy będzie wspomnieć o szablach pruskich w jakie pierwotnie uzbrojone były jednostki z d. zaboru niemieckiego. Z resztą, jest to temat rzeka....... ale wspólnymi siłami da się wiele z tych aspektów naświetlić i przybliżyć.

Kilka zdjęć.

Załączniki:
Komentarz: Kasyno 16 P.U imieniem gen. Orlicz-Dreszera.
K1.jpg
K1.jpg [ 160.89 KiB | Przeglądany 9333 razy ]
Komentarz: Stan na dzień dzisiejszy. O ile nie napisałem inaczej współczesne zdjęcia są mojego autorstwa. A zatem ściąganie jest dozwolone ;-)
K2.jpg
K2.jpg [ 112.54 KiB | Przeglądany 9333 razy ]
12.jpeg
12.jpeg [ 78.74 KiB | Przeglądany 9333 razy ]
Komentarz: Kadra podoficerska 16 pułku. Rok 1935
Podoficerowie 16.jpeg
Podoficerowie 16.jpeg [ 82.34 KiB | Przeglądany 9333 razy ]

Autor:  zecer [ wtorek, 3 wrz 2013, 11:47 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Na zdjęciu zamieszczonym przez Krzysztofa i powtórzonym większym przez Setha (w ogrodzie kasyna pułkowego) - charakterystyczny oficer z brodą (siedzi piąty od lewej) to dowódca pułku - płk Edmund Heldut-Tarnasiewicz

Autor:  zecer [ wtorek, 3 wrz 2013, 11:59 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Obrazek
ze zbiorów Centralnej Biblioteki Wojskowej

Żurawiejki - tradycyjne kuplety o ułańskich pułkach - pisane i śpiewane przez oficerów - często odnosiły się do wydarzeń z historii pułku. O 16 pułku śpiewano:

Cytuj:
Piją z beczki, nie pijani
To bydgoscy są ułani

Wśród taborów sieje grozę,
To szesnasty pułk aus Posen.

Szesnasty do szarży skory,
Gdy przed sobą ma tabory.

Spopod Wilna na Pomorze,
Pułk szesnasty tylko może.

Gdzie nas wiodło? Aż na Litwę,
Znacie dobrze naszą sitwę.

Ten co psuje szyk ułański,
To szesnasty pułk poznański.

Lampas z gaci, koc z gałganów,
To szesnasty pułk ułanów.

Eleganccy, wszędzie znani,
To bydgoscy są ułani.

Zawsze łasy na niewiasty,
To ułanów pułk szesnasty.

Autor:  mkow10 [ czwartek, 5 wrz 2013, 23:11 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Służyłem na ul. Szubińskiej 2 w JW 4138 WAG, tam stacjonował kiedyś 16 PU WIELKOPOLSKICH . Miałem okazje wtedy poznać paru z żyjących jeszcze wtedy ułanów ,odwiedzali to miejsce w dniu święta pułku. Dużo i ciekawie opowiadali. Pod koniec lat 80 za sprawą ppł. Józefa Kociugi " d-ca WAG" powieszono na budynku od strony szubińskiej tablice pamiątkową 16 PU WIELKOPOLSKICH . Niestety zrobiono tam jednostkę NATO i tablica zniknęła.

Autor:  seth [ środa, 2 paź 2013, 18:05 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Pułk ułanów wrósł w historię miasta Bydgoszczy. Był jej częścią. O historii pułku bez trudu znajdziecie informacje w sieci;

http://www.16puw.pl/

http://pl.wikipedia.org/wiki/16_Pu%C5%8 ... kopolskich

.......i ten link. Mocny;

http://odkrywca.pl/bitwa-pod-bukowcem-1 ... 49011.html

.....a ten istotny;

http://www.muzeumwp.pl/emwpaedia/sztand ... oszczy.php


oraz kopia kopii;

http://www.gimbukowiec.republika.pl/XVI_pulk.htm



Przewija się w tym wątku Bukowiec. Trochę zapomniana batalia. Jednak mój post dotyczy tego, co pozostało w okolicy Grudziądza. Oczywiście mam świadomość, że zamieszczone zdjęcia nie do końca ilustrują historię pułku. Jednak doskonale oddają charakter oglądu pola bitwy, tuż po bitwie.

Załączniki:
P4.jpg
P4.jpg [ 82.13 KiB | Przeglądany 9009 razy ]
P3.jpg
P3.jpg [ 124.85 KiB | Przeglądany 9009 razy ]
P2.jpg
P2.jpg [ 66.92 KiB | Przeglądany 9009 razy ]
P5.jpg
P5.jpg [ 83.35 KiB | Przeglądany 9009 razy ]
p6.jpg
p6.jpg [ 107.41 KiB | Przeglądany 9009 razy ]
Pobojowisko pod Grudziądzem.jpg
Pobojowisko pod Grudziądzem.jpg [ 123.06 KiB | Przeglądany 9009 razy ]

Autor:  krzysztof drozdowski [ środa, 2 paź 2013, 19:49 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

udało mi się nawiązać kontakt z rodziną wachmistrza Bolesława Hoppe, który brał udział przy ukrywaniu sztandaru. Postać wachmistrza bardzo ciekawa. Po klęsce wrześniowej trafił do pracy w fabryce Alfreda Kunznera. Działał również w konspiracji, gdzie był Delegatem Rządu na Kraj.

Autor:  seth [ poniedziałek, 14 paź 2013, 18:15 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Informacje o sztandarze 16 Pułku Ułanów są bardzo istotne. Szukano go bardzo długo bo aż do roku 1959. Na szczęście poszukiwania zakończyły się sukcesem.
Sztandar używany przez bydgoski pułk był swego rodzaju wyjątkiem. Otóż był on nieregulaminowy. Zwykle większość pułków odbierała sztandary których rozmiar i wzór określony był obowiązującymi w II RP przepisami.
W przypadku 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen Orlicz-Dreszera było inaczej. Używano aż po rok 1939 sztandar ufundowany przez 225 Wielkopolanek w roku 1919. Sztandar wręczono 18 listopada 1919 roku na placu Wolności w Poznaniu. Wówczas pułk nosił inny numer. Był to 2 Pułk Ułanów Wielkopolskich. I taki numer wyszyty został w pracowni Eichstedta w Poznaniu wg projektu Dory Mukułowskiej. Jej siostra wymyśliła dewizę która również znalazła się na płacie sztandaru. Brzmiała ona;
Biały sztandar -wzniosłe czyny"

Załączniki:
16.jpg
16.jpg [ 78.39 KiB | Przeglądany 8859 razy ]
s.jpg
s.jpg [ 79.38 KiB | Przeglądany 8859 razy ]
6.jpeg
6.jpeg [ 57.61 KiB | Przeglądany 8859 razy ]
Poczet sztandarowy 16.jpg
Poczet sztandarowy 16.jpg [ 129.11 KiB | Przeglądany 8859 razy ]

Autor:  zecer [ środa, 16 paź 2013, 13:13 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

seth pisze:
Sztandar używany przez bydgoski pułk był swego rodzaju wyjątkiem. Otóż był on nieregulaminowy. Zwykle większość pułków odbierała sztandary których rozmiar i wzór określony był obowiązującymi w II RP przepisami.

Sztandar został wykonany według regulaminu z 1919 r. obowiązującego w Wojskach Wielkopolskich (z których to pułk się przecież wywodził) i nie został wymieniony w okresie międzywojennym - podobnie jak pozostałe pułki ułanów o wielkopolskim rodowodzie. Prawdopodobnie, gdyby czas pokoju potrwał dłużej i 16 p.uł.wlkp. otrzymalby nowy sztandar według obowiązujacego przepisu. A sztandary wyglądały tak:

15 Pułk Ułanów Poznańskich (1 Pułk Ułanów Wielkopolskich)
ObrazekObrazek
[foto także na stronie: http://www.poznan.pl/ulan/z_index.html]

16 Pułk Ułanów Wielkopolskich (2 Pułk Ułanów Wielkopolskich
Obrazek
Pozwoliłem sobie wykorzystać zamieszczone przez setha zdjecie sztandaru.

17 Pułk Ułanów Wielkopolskich (3 Pułk Ułanów Wielkopolskich)*
Obrazek
[foto ze strony 1 Szwadronu Opole]
*20 maja 1939 r. 17 p.uł.wlkp. otrzymał nowy sztandar wykonany według obowiązujących przepisów.

Tu mała dygresja. Posiadanie nieregulaminowego sztandaru w okresie II RP nie było niczym niezywkłym. Tradycja pułkowa (zwłaszcza kawaleryjska) była bardzo silna i stąd zachowywanie jak najdłużej znaku pod którym walczono o granice. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na fakt, że w roku 1927 został zmieniony wzór orła - stąd sztandary pułków wręczone przed tą datą stały się "nieregulaminowe w treści" (jak np. sztandary 59, 61 i 62 pułków piechoty wręczone w 1924 r. przez Prezydenta Wojciechowskiego).

Autor:  zecer [ środa, 16 paź 2013, 13:22 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

krzysztof drozdowski pisze:
udało mi się nawiązać kontakt z rodziną wachmistrza Bolesława Hoppe, który brał udział przy ukrywaniu sztandaru. Postać wachmistrza bardzo ciekawa. Po klęsce wrześniowej trafił do pracy w fabryce Alfreda Kunznera. Działał również w konspiracji, gdzie był Delegatem Rządu na Kraj.


Niestety nie mógł być Delegatem Rządu na Kraj, ani też Delegatem Rządu dla ziemi wcielonych do Niemiec. Najpewniej działał w strukturach delegatury okręgowej, może był Delegatem Powiatowym Rządu (odpowiednik Starosty)

Autor:  krzysztof drozdowski [ środa, 16 paź 2013, 15:40 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Taką informację otrzymałem od rodziny. Ja jej na razie nie sprawdzałem. Aczkolwiek będę to badał. W ogóle przekazy rodzinne na jego temat są dosyć mgliste. Podobnie było z historią sztandaru. Rodzina to pamięta troszkę inaczej niż np oficjalna historia zapisana na stronie MWP. Jeśli ustalę coś dokładniejszego to dam znać.

Załączniki:
Obraz (2).jpg
Obraz (2).jpg [ 49.86 KiB | Przeglądany 8806 razy ]

Autor:  seth [ środa, 16 paź 2013, 18:34 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

zecer pisze:
Tu mała dygresja. Posiadanie nieregulaminowego sztandaru w okresie II RP nie było niczym niezywkłym. Tradycja pułkowa (zwłaszcza kawaleryjska) była bardzo silna i stąd zachowywanie jak najdłużej znaku pod którym walczono o granice. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na fakt, że w roku 1927 został zmieniony wzór orła - stąd sztandary pułków wręczone przed tą datą stały się "nieregulaminowe w treści" (jak np. sztandary 59, 61 i 62 pułków piechoty wręczone w 1924 r. przez Prezydenta Wojciechowskiego).



W przyszłości będę BARDZIEJ precyzyjny ;) Owszem posiadanie dwóch sztandarów nie było niczym dziwnym. Jednak jest coś, co w dyskusji o sztandarze jest ważne;

zecer pisze:
i nie został wymieniony w okresie międzywojennym - podobnie jak pozostałe pułki ułanów o wielkopolskim rodowodzie


Otóż to, wielkopolski rodowód. Może szukam igły w stogu siana. Ale przecież jestem z Bydgoszczy. Inny mają za główną ulicę imienia marszałka Piłsudskiego, my mamy marszałka Focha. I mamy do tego prawo. No i sztandaru ułanom 16 pułku nie wymienili ;) Przepraszam za OT ale post zecera tak mnie natchnął :ang

Autor:  jacbyd72 [ piątek, 10 sty 2014, 14:27 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Witam!
W historii 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich jest wiele smaczków. Niestety w opisach popełniono błędy, które są powielane później przy różnych wydaniach książkowych, okolicznościowych czy broszurach. Nie ustrzegli się ich nawet ówcześni znawcy kawalerii.
Zacząłbym od powstania pułku. Pierwszym zawiązanym oddziałem był oddział plutonowego Wojciecha Świerczyka, który przez krótki okres był pierwszym dowódcą oddziału. I tu zaraz mamy pierwsze błędy w publikacjach - wielu podaje, że był on kawalerzystą z byłej armii niemieckiej. Okazuje się, że był on artylerzystą konnym - jest to informacja pozyskana od Pana Lecha Dmochowskiego syna rtm. Czesława Dmochowskiego /Pan rotmistrz tworzył i opublikował przed wojną "Złotą Księgę Pułku" a pomagał mu w tej pracy Pan wachmistrz Franciszek Małek/.
Kolejnym przemilczanym, nie wytłumaczonym tematem są barwy pułku. Jak wiadomo pułk formował się jako trzeci w kolejności więc jego barwy nie powinny być białe, a żółte. W tradycji polskiej jazdy kolor, kolorowi nie był równy i zawsze coś oznaczały. Podstawowych kolorów były cztery. kolor: karmazynowy –później amarantowy, biały, żółty, chabrowy. Pozostałe kolory, jak i ich układ na proporcu, były uzupełniającymi, w miarę rozrastania się liczebności pułków. W Wojsku Wielkopolskim powstały 3 pułki jazdy. Późniejszy 16 PUW był formowany jako trzeci w kolejności - powinien więc otrzymać barwy żółte. Jednak ze względu na przywiązanie do żółtej barwy ułanów późniejszego 17 PUW, bydgoski pułk ułanów otrzymał barwy białe i numer 2. To taka ciekawostka. Kolejną jest taka, że bydgoscy ułani używali jaśniejszego zdobycznego sukna - steingrau, a reszta pułków sukno feldgrau.
Po unifikacji z Wojskiem Polskim pułk otrzymał numer 16 - i pełna nazwa brzmiała: 16/2 Pułk Ułanów Wielkopolskich. Kolejna sprawa to patron i honorowy szef pułku. 16 PUW posiadał obydwu. Trzeba tu wyjaśnić różnicę pomiędzy jednym, a drugim gdyż często myli się te zagadnienia. Wyjaśniam więc, że: Szef Pułku - zazwyczaj osoba (wojskowa), która w jakiś sposób jest trwale z pułkiem związana (były dowódca, koronowany władca, hetman), czy to bezpośrednio, czy pośrednio, np. wskutek stacjonowania pułku w konkretnym garnizonie.
Patron Pułku - święty, pod którego opiekę oddaje się pułk. Patronem 16 PUW był Święty Roman (wybrany w czasie, gdy dowódcą był płk Roman Pasławski - zbieg okoliczności zapewne). Szefem honorowym pułku został po swojej tragicznej śmierci w katastrofie lotniczej - gen. dyw. Gustaw Orlicz-Dreszer (nigdy nie był dowódcą pułku, dowodził IV Brygadą Jazdy, w skład której pułk wchodził). To może tyle na początek. Jak znajdę chwilę czasu i będzie zainteresowanie to mogę podać trochę faktów z walk z Rosją Radziecką i Litwinami. Pozdrawiam

Autor:  jacbyd72 [ piątek, 10 sty 2014, 14:53 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Pan wachmistrz Hoppe był podoficerem sztandarowym nie był jedynym ukrywającym sztandar. Wraz z nim ukrywał sztandar por. Bieganowski Zygmunt - oficer ordynansowy pułku i grupa około 30 ułanów. Po przebiciu się z okrążenia i przeskoczeniu szosy prowadzącej ze Świecia do Nowego przedzierają się do pobliskiego lasku, gdzie wpadają w nowy kocioł. W tej sytuacji podejmują decyzję o zakopaniu sztandaru. Ułani ubezpieczają miejsce ze wszystkich stron, a por. Bieganowski i wachmistrz Hoppe i kilku ułanów zakopują sztandar w pobliskim zagajniku. Sztandar był włożony w skórzany pokrowiec i owinięty dodatkowo płaszczem por. Bieganowskiego. Wszyscy składają przysięgę dochowania tajemnicy ukrycia sztandaru. Sztandar odnaleziono w 1959 roku /bodajże 13 listopada/. Odnalazł go wachmistrz Hoppe jeden z zakopujących. Poszukiwania sztandaru nie były prostą sprawą gdyż teren się zmienił przez te 20 lat. Sztandar odnaleziono przy wybitnej pomocy żołnierzy Pomorskiego Okręgu Wojskowego i jego dowódcy życzliwego w tej kwestii gen. dyw. Zygmunta Huszczy. Mam nawiązany kontakt z rodziną por. Bieganowskiego. Prawdopodobnie za ten czyn por. Bieganowski jako jedyny otrzymał Krzyż Srebrny VM. Natomiast 43 otrzymało Krzyże Walecznych /w tym 10 pośmiertnie/. Na koniec dodam, że żyje jeszcze ostatni ułan pułku /otrzymał KW za walki pod Grupą/ - jest to Pan Hieronim Marcinkiewicz.

Autor:  krzysztof drozdowski [ piątek, 10 sty 2014, 16:09 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

No widzę, że nam się na forum trafił znawca historii naszych kawalerzystów. Bardzo ciekawe informacje. Oczywiście jak znajdziesz czas to pisz śmiało. Każda informacja jest warta zapamiętania.

Autor:  jacbyd72 [ piątek, 10 sty 2014, 19:10 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

Dziękuję Panie Krzysztofie. Coś niecoś wiem, ale mam zamiar poszerzyć wiedzę utrzymując kontakt z rodzinami ułańskimi. Zresztą należę do Koła Przyjaciół 16 PUW. To ja Pana zaczepiłem ostatnio na fc ;-) Ostatnio udało mi się zakupić komplet zdjęć i dokumentów po wachmistrzu Kaźmierczaku Antonim. Możemy prowadzić dyskusję gdyż sam myślałem o wydaniu jednodniówki o 16 PUW gdyż za cztery lata 100 rocznica powstania pułku ;-)

Autor:  jacbyd72 [ piątek, 10 sty 2014, 19:12 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

A rodzina wachmistrza Hoppego mieszka w Bydgoszczy?

Autor:  Karass [ piątek, 10 sty 2014, 21:32 ]
Tytuł:  Re: 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich

seth, mógłbyś mi podesłać te zdjęcia w większej rozdzielczości? Może znajdę tam pradziadków, dwoje tam służyło. Mój mail jest podany w profilu. Byłbym bardzo wdzięczny. :)

Strona 1 z 3 Strefa czasowa UTC+1godz. [letni]
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/