Cmentarz ewangelicki - Mozgowina

[Misia]

Najprawdopodobniej mennonicki. Na górce, niedaleko drogi prowadzącej przez wieś. Układ cmentarze regularny. Groby zarówno dorosłych, jak i dziecięce. Zachowała się stosunkowo duża liczba mogił.

[night prowler]

To ja dodam co Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego I Innych Krajów Słowiańskich (t. VI) pisze o Mozgowinie:

Mozgowina, niem. Mosgowin, wieś, powiat chełmiński, stacja poczty, parafia katolicka i ewangelicka, okręg urzędu stanu cywilnego Ostromecko, szkoła w miejscu; obszaru ma 124*87 mórg, 32 budynki, 12 domostw, 97 mieszkańców ewangelickich (1868 r.) Do tutejszej szkoły ewangelickiej są przyłączone Wielka Kępa, Nowy Dwór, Pień, Raptowo, Schestof i Schadon; nauczyciel ma 2 i 2/5 morgi roli; 67 dzieci ewangelickich i 38 katolickich

[Misia]

Czy wie ktos może coś więcej na temat tego cmentarza?
O tym, że jest to cmentarz mennonicki przemawia przede wszystkim jego lokalizacja, był to teren osadnictwa olęderskiego. Brak jestnak charakterystycznej bogatej symboliki na nagrobkach, jaką możemy znaleźć chociażby na cmentarzu w Łęgnowie lub Wielkiej Nieszawce. Oczywiście najciekawsze krzyże i nagrobki mogły się komuś spodobać...

Załączam mapę osadnictwa olęderskiego w naszej okolicy:

Obszary nadwiślańskie przekształcone przez kolonizację holenderską w XVII-XVIII w. oznaczone na mapie Shrötera z 1798-1802.

Źródło:
http://www.nasza.bydgoszcz.pl/index.php ... &Itemid=29

[etfi]

Widzę ,że koleżanka była niedaleko mojej posesji > być może będę mógł pomóc ...poza tym wiem gdzie jeszcze są po tej stronie kolejne cmentarze.

[Misia]

Przez lub do Ostromecka to akurat bardzo często jeżdżę
Chętnie wykorzytam Twoją wiedzę na temat położenia cmentarzy

[etfi]

Nie wiem czy koleżanka się orientuje ale w odległości około 500m od tego cmentarza, znajduje się wzgórze na którym znajdowała się warownia bodajże Świętopełka Pomorskiego.

[Misia]

A to mnie zaciekawiłeś. Nie, nie orientuję się
A w którą z czterech stron świata należy się udać od wspomnianego cmentarza?

[etfi]

Mogę pokazać znaczy się miejsce

-- 26 mar 2010 --

To może jeszcze bardziej zainteresuje jak powiem, że również w niedalekiej odległości znajduje się budynek koszar wojskowych (wybudowanych w latach 1882-1883 prawdopodobnie jako zaplecze twierdzy pierścieniowej w Toruniu )

[Misia]

Chętnie zobaczę Znaczy się te miejsca

[night prowler]

Do tej pory cmentarz w Mozgowinie nie figurował w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w związku z tym był pominięty w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ma to się zmienić w najbliższym czasie. Tak obiecuje przewodniczący rady gminy Dąbrowa Chełmińska pan Józef Hentrich. Dopisanie go do wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków spowoduje to, że cmentarz pomennonicki będzie wreszcie podlegać ochronie.

[night prowler]

Mozgowina wspomniana jest już w 1714 r. w Inwentarzu dóbr ostromeckich z 1714 r.:
Szósta wieś Mozgowina
Na którey siedzi Holendrów 8.
Ci czynsze płacą y ręczną tylko robotę robią.

Powyższy fragment potwierdza przynależność Mozgowiny jako terenu kolonizacji typu olęderskiego. W 1804 r. 11 nowych mieszkańców (prawdopodobnie Niemców) otrzymało 52 morgi ziemi w dzierżawę na okres 6 lat. Jak już wspomniano wcześniej wieś zamieszkała jest wyłącznie przez ewangelików - 97 osób tego wyznania w 1868 r. - dla których zbudowano szkołę. Na podstawie dokumentów z archiwum dworskiego ustalono, że szkoła istniała od 1862 r. Naukę prowadzono wyłącznie w języku niemieckim, aż do 1945 r.

W 1921 r. w Mozgowinie mieszkało 50 osób (26 mężczyzn i 24 kobiet). Podział religijny: 3 katolików i 47 ewangelików. Podział narodowościowy: 3 Polaków i 47 Niemców.